OSNOVI INFORMACIONE TEHNOLOGIJE
GENERACIJE RACUNARA
I generacija racunara nastala je sredinom 50-ih god. To su uglavnom racunari sa elektro
mehanickim komponentama I elektronskim cevima. Programska podrška za rad takvih
racunara bila je jako primitivna. Takvi racunari zauzimali su veliki prostor za instalaciju,
veliki broj servisera, veliki energiju itd.Iskoriscenost takvih racunara bila je na niskom
nivou.
II generacija racunara obuhvata racunare napravljene od sredine 50-ih god. do kraja 60-
ih god. Uvode se elektronska kola sa diskretnim diodama I tranzistorima, indeksnim
registrima I memorijom sa magnetnim jezgrima.
Razvijaju se prvi viši programski jezici: Fortram (55`), Algon (58`), cobol (59`).
III generacija racunara obuhvata racunare od pocetka 60-ih do pocetka 70-ih god. U
tom periodu dolazi do znacajnog poboljšavanja performansi racunara. Uvode se
integrisana kola (cipovi) koji u sebi sadrže i po nekoliko stotina elemenata. U tom
periodu dolazi do uvodenja operativnih sistema.
Operativni sistemi su skupovi neophodnih sistemskih programa potrebni za
funkcionisanje celog racunarskog sistema. Dolazi do rada u razdeljenom vremenu i dolazi
do paralelnog rada prvenstveno izmedju procesora I ulazno izlaznih uredaja.
IV generacija racunara obuhvata racunare od 70-ih do sredine 80-ih god. Primenjuju se
komponente velikog obima integracije (LSI) koje u sebi sadrze I po nekoliko stotina
hiljada elemenata. Uvode se vektorski procesori, dolazi do intezivnog razvoja mikro
racunara.
V generacija racunara obuhvata racunare od sredine 80-ih do pocetka 90-ih god. U tom
periodu uvodi se multi procesorki sistem koji sadrzi I po nekoliko stotina procesora
integrisane komponente i po milion racunarskih elemenata ( VLSI ). U tom periodu
razvijaju se i lokalne mreže racunara (LAN), i mreže za šire geografsko podrucije
(WAN).
VI generacija racunara obuhvata racunare od 90-ih do danas. Tu dolazi do razvoja i
primene svetske racunarske mreze ( Interneta ), performanse racunara su usavršene i broj
racunara rapidno raste.
STRUKTURA RACUNARSKOG SISTEMA
Racunar se sastoji od fizickih komponenata (hardware) i programskih komponenti
(software). Da bi racunar bio u mogucnosti da reši neki zadatak mora mu se saopštiti
program i skup podataka za dobijanje rezultata. Racunar mora imati ulazne uredjaje.
Programi i podatci smeštaju se u memoriju racunara. Memorija može biti operativna I
stalna. Operativna memorija se gubi iskljucivanjem racunara. Ona ima operativnu ulogu.
To je prostor u kome se vrse operacije gde se formiraju medu rezultati. Za trajno cuvanje
podataka koriste se stalne, spoljne, masivne memorije. Procesor je najvažniji uredaj
racunara. On upravlja svim procesima I uredajima. Od njega zavisi brzina rada
komponenti. Za prikazivanje rezultata obrade koriste se izlazne komponente. Neki uredaji
imaju ulogu i ulaza i izlaza, pa se nazivaju ulazno-izlazni uredaji. Svi elementi imaju
ulogu periferiskih uredaja. Spoljne memorije mogu biti magnetne trake, hard-disc, flopi,
opticki diskovi itd.
Sistemske programe uglavnom pisu proizvodaci hardware-a i velike software-ske firme,
sa ciljem da obezbede funkciju pojedinog hardware dela. Skup neophodnih sistemskih
programa za funkcionisanje celog racunarskog sistema zove se operativni sistem.
Aplikativni software je skup aplikacionih programa. Aplikacioni programi koji sluze za
rešenje jednog problema I cine jednu celinu nazivaju se aplikacija. Aplikacija može biti
opšte i specijalne namene. Alikacije opšte namene pišu velike software-ske firme ( IBM,
Oracle, Microsoft, Digital itd.) i sluze za uredenje teksta, izradu crteza, obradu
fotografije. Mogu se primeniti na svim lokacijama.
BROJNI SISTEMI
Predstavljaju nacin prikazivanja brojeva pomocu niza simbola koji se nazivaju cifre,
brojke ili znamenke broja sistema. Brojevi sistema se dele na dve grupe: pozicioni I
nepozicioni brojevi sistema. Kao nepozicioni brojevi sistema vrednost brojke ne zavisi od
njenog položaja u broju. Tako u rimskom brojevnom sistemu oznaka I, II, III,IV,…
imaju uvek istu vrednost bez obzira gde se nalaze.
Kod pozicionih brojevnih sistema pozicija na kojoj se brojka nalazi odredjuje njenu
vrednost. Svaki pozicioni broj sistema ima bazu odnosno osnovu.
Baza brojnog sistema piše se kao indeks broja. Npr. 12345678910 je broj u dekadnom
brojnom sistemu. S`obzirom na cinjenicu da se u dekadnom brojnom sistemu najcesce
koristi, oznaka baze se izostavlja jer se podrazumeva. Baza oznacava broj razlicitih
simbola koji se koriste u prikazivanju broja. U dekadnom brojnom sistemu broj
prikazujemo koriscenjem razlicitih simbola. U informacionoj tehnologiji se koriste brojni
sistemi koji kao bazu imaju broj 2, 8, 10, 16.
BINARNI
OKTALNI
DEKADNI
HEKSADECIMALNI
Binarni brojni sistem kao bazu koristi 0, 1. Oktalni brojni sistem ima bazu jednaku 8 i za
prikazivanje svih brojeva koristi simbole 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7. Hektadecimalni brojni
sistem ima bazu jednaku 16 i za prikaz svih brojeva koristi simbole 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8,
9, A, B, C, D, E, F.
Oznacimo bazu sa (r) u opstem slucaju algebarsku vrednost broja (x) mozemo izraziti kao
od –m do n a broj (x) se pri tome pise uz pomoc simbola (a).
X=an*an-1*an-2
Tacka izmedju broja oznacava baznu tacku, ona razdvaja celobrojni od razlomljenog dela
broja.
Dec Octal Hex Binary ASCII Character
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 NUL Null
1 1 1 0 0 0 0 0 0 0 1 SOH Start of Heading
2 2 2 0 0 0 0 0 0 1 0 STX Start of Text
3 3 3 0 0 0 0 0 0 1 1 ETX End of Text
4 4 4 0 0 0 0 0 1 0 0 EOT End of Transmission
5 5 5 0 0 0 0 0 1 0 1 ENQ Enquiry
6 6 6 0 0 0 0 0 1 1 0 ACK Acknowledge
7 7 7 0 0 0 0 0 1 1 1 BEL Bell
8 10 8 0 0 0 0 1 0 0 0 BS Backspace
9 11 9 0 0 0 0 1 0 0 1 HT Horizontal Tabulation (TAB)
10 12 A 0 0 0 0 1 0 1 0 LF Line Feed
11 13 B 0 0 0 0 1 0 1 1 VT Verticle Tabulation
12 14 C 0 0 0 0 1 1 0 0 FF Form Feed
13 15 D 0 0 0 0 1 1 0 1 CR Carriage Return
14 16 E 0 0 0 0 1 1 1 0 SO Shift Out
15 17 F 0 0 0 0 1 1 1 1 SI Shift In
16 20 10 0 0 0 0 0 0 0 0 DLE Data Link Escape
17 21 11 0 0 0 0 0 0 0 1 DC1 Device Control 1
18 22 12 0 0 0 0 0 0 1 0 DC2 Device Control 2
19 23 13 0 0 0 0 0 0 1 1 DC3 Device Control 3
20 24 14 0 0 0 0 0 1 0 0 DC4 Device Control 4
21 25 15 0 0 0 0 0 1 0 1 NAK Negative Acknowledge
22 26 16 0 0 0 0 0 1 1 0 SYN Synchronous Idle
23 27 17 0 0 0 0 0 1 1 1 ETB End of Transmission
24 30 18 0 0 0 0 1 0 0 0 CAN Cancel
25 31 19 0 0 0 0 1 0 0 1 EM End of Medium
26 32 1A 0 0 0 0 1 0 1 0 SUB Substitute
27 33 1B 0 0 0 0 1 0 1 1 ESC Escape
28 34 1C 0 0 0 0 1 1 0 0 FS File Separator
29 35 1D 0 0 0 0 1 1 0 1 GS Group Separator
30 36 E 0 0 0 0 1 1 1 0 RS Record Separator
31 37 F 0 0 0 0 1 1 1 1 US Unit Separator
Uzimajuci u obzir tehnološku mogucnost elektronskih sklopova, pouzdanost i
jednostavnost operacija binarnog brojnog sistema je to što je najpogodniji brojni sistem
za primenu u racunarstvu.
GENERACIJE RACUNARA
I generacija racunara nastala je sredinom 50-ih god. To su uglavnom racunari sa elektro
mehanickim komponentama I elektronskim cevima. Programska podrška za rad takvih
racunara bila je jako primitivna. Takvi racunari zauzimali su veliki prostor za instalaciju,
veliki broj servisera, veliki energiju itd.Iskoriscenost takvih racunara bila je na niskom
nivou.
II generacija racunara obuhvata racunare napravljene od sredine 50-ih god. do kraja 60-
ih god. Uvode se elektronska kola sa diskretnim diodama I tranzistorima, indeksnim
registrima I memorijom sa magnetnim jezgrima.
Razvijaju se prvi viši programski jezici: Fortram (55`), Algon (58`), cobol (59`).
III generacija racunara obuhvata racunare od pocetka 60-ih do pocetka 70-ih god. U
tom periodu dolazi do znacajnog poboljšavanja performansi racunara. Uvode se
integrisana kola (cipovi) koji u sebi sadrže i po nekoliko stotina elemenata. U tom
periodu dolazi do uvodenja operativnih sistema.
Operativni sistemi su skupovi neophodnih sistemskih programa potrebni za
funkcionisanje celog racunarskog sistema. Dolazi do rada u razdeljenom vremenu i dolazi
do paralelnog rada prvenstveno izmedju procesora I ulazno izlaznih uredaja.
IV generacija racunara obuhvata racunare od 70-ih do sredine 80-ih god. Primenjuju se
komponente velikog obima integracije (LSI) koje u sebi sadrze I po nekoliko stotina
hiljada elemenata. Uvode se vektorski procesori, dolazi do intezivnog razvoja mikro
racunara.
V generacija racunara obuhvata racunare od sredine 80-ih do pocetka 90-ih god. U tom
periodu uvodi se multi procesorki sistem koji sadrzi I po nekoliko stotina procesora
integrisane komponente i po milion racunarskih elemenata ( VLSI ). U tom periodu
razvijaju se i lokalne mreže racunara (LAN), i mreže za šire geografsko podrucije
(WAN).
VI generacija racunara obuhvata racunare od 90-ih do danas. Tu dolazi do razvoja i
primene svetske racunarske mreze ( Interneta ), performanse racunara su usavršene i broj
racunara rapidno raste.
STRUKTURA RACUNARSKOG SISTEMA
Racunar se sastoji od fizickih komponenata (hardware) i programskih komponenti
(software). Da bi racunar bio u mogucnosti da reši neki zadatak mora mu se saopštiti
program i skup podataka za dobijanje rezultata. Racunar mora imati ulazne uredjaje.
Programi i podatci smeštaju se u memoriju racunara. Memorija može biti operativna I
stalna. Operativna memorija se gubi iskljucivanjem racunara. Ona ima operativnu ulogu.
To je prostor u kome se vrse operacije gde se formiraju medu rezultati. Za trajno cuvanje
podataka koriste se stalne, spoljne, masivne memorije. Procesor je najvažniji uredaj
racunara. On upravlja svim procesima I uredajima. Od njega zavisi brzina rada
komponenti. Za prikazivanje rezultata obrade koriste se izlazne komponente. Neki uredaji
imaju ulogu i ulaza i izlaza, pa se nazivaju ulazno-izlazni uredaji. Svi elementi imaju
ulogu periferiskih uredaja. Spoljne memorije mogu biti magnetne trake, hard-disc, flopi,
opticki diskovi itd.
Sistemske programe uglavnom pisu proizvodaci hardware-a i velike software-ske firme,
sa ciljem da obezbede funkciju pojedinog hardware dela. Skup neophodnih sistemskih
programa za funkcionisanje celog racunarskog sistema zove se operativni sistem.
Aplikativni software je skup aplikacionih programa. Aplikacioni programi koji sluze za
rešenje jednog problema I cine jednu celinu nazivaju se aplikacija. Aplikacija može biti
opšte i specijalne namene. Alikacije opšte namene pišu velike software-ske firme ( IBM,
Oracle, Microsoft, Digital itd.) i sluze za uredenje teksta, izradu crteza, obradu
fotografije. Mogu se primeniti na svim lokacijama.
BROJNI SISTEMI
Predstavljaju nacin prikazivanja brojeva pomocu niza simbola koji se nazivaju cifre,
brojke ili znamenke broja sistema. Brojevi sistema se dele na dve grupe: pozicioni I
nepozicioni brojevi sistema. Kao nepozicioni brojevi sistema vrednost brojke ne zavisi od
njenog položaja u broju. Tako u rimskom brojevnom sistemu oznaka I, II, III,IV,…
imaju uvek istu vrednost bez obzira gde se nalaze.
Kod pozicionih brojevnih sistema pozicija na kojoj se brojka nalazi odredjuje njenu
vrednost. Svaki pozicioni broj sistema ima bazu odnosno osnovu.
Baza brojnog sistema piše se kao indeks broja. Npr. 12345678910 je broj u dekadnom
brojnom sistemu. S`obzirom na cinjenicu da se u dekadnom brojnom sistemu najcesce
koristi, oznaka baze se izostavlja jer se podrazumeva. Baza oznacava broj razlicitih
simbola koji se koriste u prikazivanju broja. U dekadnom brojnom sistemu broj
prikazujemo koriscenjem razlicitih simbola. U informacionoj tehnologiji se koriste brojni
sistemi koji kao bazu imaju broj 2, 8, 10, 16.
BINARNI
OKTALNI
DEKADNI
HEKSADECIMALNI
Binarni brojni sistem kao bazu koristi 0, 1. Oktalni brojni sistem ima bazu jednaku 8 i za
prikazivanje svih brojeva koristi simbole 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7. Hektadecimalni brojni
sistem ima bazu jednaku 16 i za prikaz svih brojeva koristi simbole 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8,
9, A, B, C, D, E, F.
Oznacimo bazu sa (r) u opstem slucaju algebarsku vrednost broja (x) mozemo izraziti kao
od –m do n a broj (x) se pri tome pise uz pomoc simbola (a).
X=an*an-1*an-2
Tacka izmedju broja oznacava baznu tacku, ona razdvaja celobrojni od razlomljenog dela
broja.
Dec Octal Hex Binary ASCII Character
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 NUL Null
1 1 1 0 0 0 0 0 0 0 1 SOH Start of Heading
2 2 2 0 0 0 0 0 0 1 0 STX Start of Text
3 3 3 0 0 0 0 0 0 1 1 ETX End of Text
4 4 4 0 0 0 0 0 1 0 0 EOT End of Transmission
5 5 5 0 0 0 0 0 1 0 1 ENQ Enquiry
6 6 6 0 0 0 0 0 1 1 0 ACK Acknowledge
7 7 7 0 0 0 0 0 1 1 1 BEL Bell
8 10 8 0 0 0 0 1 0 0 0 BS Backspace
9 11 9 0 0 0 0 1 0 0 1 HT Horizontal Tabulation (TAB)
10 12 A 0 0 0 0 1 0 1 0 LF Line Feed
11 13 B 0 0 0 0 1 0 1 1 VT Verticle Tabulation
12 14 C 0 0 0 0 1 1 0 0 FF Form Feed
13 15 D 0 0 0 0 1 1 0 1 CR Carriage Return
14 16 E 0 0 0 0 1 1 1 0 SO Shift Out
15 17 F 0 0 0 0 1 1 1 1 SI Shift In
16 20 10 0 0 0 0 0 0 0 0 DLE Data Link Escape
17 21 11 0 0 0 0 0 0 0 1 DC1 Device Control 1
18 22 12 0 0 0 0 0 0 1 0 DC2 Device Control 2
19 23 13 0 0 0 0 0 0 1 1 DC3 Device Control 3
20 24 14 0 0 0 0 0 1 0 0 DC4 Device Control 4
21 25 15 0 0 0 0 0 1 0 1 NAK Negative Acknowledge
22 26 16 0 0 0 0 0 1 1 0 SYN Synchronous Idle
23 27 17 0 0 0 0 0 1 1 1 ETB End of Transmission
24 30 18 0 0 0 0 1 0 0 0 CAN Cancel
25 31 19 0 0 0 0 1 0 0 1 EM End of Medium
26 32 1A 0 0 0 0 1 0 1 0 SUB Substitute
27 33 1B 0 0 0 0 1 0 1 1 ESC Escape
28 34 1C 0 0 0 0 1 1 0 0 FS File Separator
29 35 1D 0 0 0 0 1 1 0 1 GS Group Separator
30 36 E 0 0 0 0 1 1 1 0 RS Record Separator
31 37 F 0 0 0 0 1 1 1 1 US Unit Separator
Uzimajuci u obzir tehnološku mogucnost elektronskih sklopova, pouzdanost i
jednostavnost operacija binarnog brojnog sistema je to što je najpogodniji brojni sistem
za primenu u racunarstvu.
0 komentari:
Objavi komentar